Sağlık sosyolojisi yüksek lisans programının amacı sosyal bilimler ya da sağlık bilimleri alanında lisans öğrenimi görmüş öğrencilerin sağlık sosyolojisi konusunda uzmanlaşmalarını sağlamaktır. Sağlık Sosyolojisi toplumsal kurumlar ile sağlık ve hastalık arasındaki ilişkileri, tıbbın diğer toplumsal kurumlar üzerindeki etkilerini, sağlığın sosyal, siyasal ve kültürel belirleyenlerini, farklı ekonomik sistemlerin sağlığa ilişkin düzenlemelerini inceleyen bir çalışma alanıdır. Tedavinin önemli bir boyutunu oluşturan hasta-hekim ilişkisi, toplumun sağlık konusundaki tutum ve davranışlarını etkileyen iletişim süreçleri, hastane yaşamı, sağlık çalışanlarının özellikleri ve gereksinimleri de sağlık sosyolojisi kapsamındaki konulardır.
Araştırmalar, hastalıkların toplum içindeki ve farklı toplumlar arasındaki dağılımının kültürel ve sosyo-ekonomik koşullardan büyük ölçüde etkilendiğini göstermektedir. Günümüzde uzayan yaşam beklentisi, artan çevre kirliliği, ekonomi ve istihdamın değişen yapısına koşut olarak gelişen yoğun kentleşme, küreselleşme ve göç gibi süreçler yeni sağlık sorunlarına ve gereksinimlerine yol açmaktadır. Öte yandan, tıbbi teknolojinin hızlı gelişimi de toplulukların tanımladığı sağlık gereksinimlerini giderek arttırmaktadır. Tüm bunların incelenmesi, sağlık alanına aşina sosyal bilimcilerin katkılarına ihtiyaç yaratmaktadır. 1980’lerden başlayarak hızla gelişen sağlık sosyal bilimleri (sosyoloji, psikoloji, antropoloji ve ekonomi bilimlerinin sağlık üzerinde uzmanlaşan alt dalları) klasik sosyal bilim müfredatında yer tutmaya başladıkları gibi, bu dallarda uzmanlaşmayı hedefleyen yüksek lisans programları Avrupa ve Kuzey Amerika üniversitelerinin sosyal bilim bölümlerinde sunulmaktadır.
Dünyadaki gelişimler doğrultusunda ülkemizde de sağlıkla ilgilenen sosyal bilimciler yetişmeye, lisans programlarında sağlık sosyolojisi, sağlık psikolojisi gibi derslere yer verilmeye başlanmıştır. Dokuz Eylül Üniversitesi ve Marmara Üniversitesi gibi devlet üniversitelerinden başlayarak tıp fakültelerinin ders programlarına bu dersleri almaya başladıkları da bilinmektedir. Dolayısıyla, sağlık sosyal bilimleri alanında araştırma ve öğretimin yaygınlaşacağını ve bunu mümkün kılacak akademik donanıma gereksinim olacağını öngörmek mümkündür.
Tezsiz yüksek lisans programı sosyoloji alanında uzmanlaşmayı isteyen, ancak akademik kariyer yapmayı planlamayan adaylar için çok uygun olacak, onları sağlığa ilişkin çeşitli alanlarda yönetim, araştırma, planlama, eğitim, danışmanlık gibi uygulamacı konumlara hazırlayacaktır.
Neden Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi, kuruluşu itibariyle tıp başta olmak üzere sağlık bilim ve mesleklerine öncelik veren bir kuruluştur. Gerek tıp fakültesi klinik öncesi müfredatta, gerekse hemşirelik ve sağlık yönetimi gibi bölümlerin ders programlarında sağlık sosyolojisi derslerine yer verilmektedir. 2016-2017 öğrenim yılında kurularak ilk öğrencilerini alan sosyoloji bölümü de, seçmeli dersleri ve öğrencileri yönlendireceği araştırmalarla sağlık sosyal bilimlerine ağırlık vermeyi hedeflemiş ve programını bu doğrultuda hazırlamıştır. Bu bölüm bünyesinden çıkan sağlık sosyolojisi yüksek lisans programının Türkiye’de sağlık sosyal bilimlerinin gelişmesi açısından değerli bir adım olacağı düşünülmektedir. Öğrenciler, yukarıda sözü geçen ‘sağlığa ilişkin çeşitli alanlarda yönetim, araştırma, planlama, eğitim, danışmanlık gibi uygulamacı konumlara hazırlanma’ hedefi için sağlık odaklı bir eğitim kuruluşunun zengin olanaklarından yararlanacak ve Türkiye’de ilk olan bu programı tamamlayarak alanda öncü bir rol ve işlev sahibi olacaklardır.
